“Sürdürülebilir bir malzeme sisteminde tamirat, tekrar kullanım ve tekrar üretim birinci seçenek olmalıdır”.

Merhabalar sevgili okurlar. Geçen hafta kaldığımız yerden yazımıza devam ediyoruz. Bilindiği gibi batı Avrupa ülkelerinin geri dönüşüm konusunda birtakım çalışmaları bulunmaktadır. Örneğin, Hollanda’ya bakıldığında hurda malzemelerin değerini anlayan otomobil geri dönüşüm firmalarının hurda arabaların ağırlıklı olarak yüzde 86’sını geri dönüştürdüğü görülmektedir. Bu ülkedeki otomobillerin çoğu sökülüp jant kapaklarındaki, akülerdeki ve diğer parçalardaki malzemeler yeniden işlenmektedir. Bunun için gerekli bütçe, yeni otomobil satın alanların ödediği 130 ABD doları tutarında bir demontaj ücretiyle karşılanmaktadır. Hollanda modelinden esinlenen AB, imalatçı şirketlerin kullanım ömürleri biten otomobillerin sorumluluğunu üzerlerine almalarını öngören bir Hurda Otomobil Yönergesi hazırlamıştır. Bu yönerge önerisine göre otomobil imalatçıları, araçların geri dönüştürülebilecek bütün parçalarını geri dönüştürecektir; bu da ağırlık olarak malzemenin % 85’i demektir. Bu öneri, ayrıca araba parçalarında imalatçıların, üretim, kullanım ve bertaraf edilme aşamalarında sağlık açısından önemli tehlikeler oluşturan kadmiyum, civa ve kurşun gibi ağır metalleri kullanmalarını yasaklamaktadır (International Environment Report, 1999).
 Aynı amaçla, Haziran 2000’de Avrupa Komisyonu, Elektronik ve Elektronik Cihaz Atıkları Yönergesini kabul etmiştir. Bu yönerge bilindiği gibi 2003 başında AB müktesebatının bir parçası haline gelmiştir. Bu yönergede elektronik imalatçıları, 2006 yılında ağır metal kullanmaya son vermeye davet edilmekte ve üreticilerin kullanılmış cihazların ücretsiz geri dönüşümü ve halkın hurda cihazları atabilecekleri bir yer sağlamak gibi konularda mali ve fiziksel sorumluluğu üzerlerine almaları öngörülmektedir. Üreticileri için getirilecek geri dönüşüm ve tekrar kullanım hedefleri de halen müzakere sürecindedir. Şu anda AB’nin bilgisayar, televizyon, müzik seti gibi elektronik atıklarının yüzde 90’ı depolama alanlarına götürülmektedir. Avrupa dışında Avustralya, Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi birçok ülkede, elektronik şirketlerinin ürünlerini geri alarak geri dönüştürmelerini öngören benzer yasalar benimsenmiş ya da önerilmiştir (EPA, 2002).
 Malzemelerin ikincil kaynaklardan üretilmesi, enerji kullanımı, toksik emisyonlar ve mesleki sağlık tehlikeleri gibi konular açısından yeni kaynaklara göre çevre üzerinde çok daha az etkiye sahiptir, ancak bu etki tam olarak ortadan kaldırılamamaktadır. Sürdürülebilir bir malzeme sisteminde tamirat, tekrar kullanım ve tekrar üretim birinci seçenek olmalıdır. Bunun bilincinde olan Danimarka hükümeti alüminyum kutuların kullanımını yasaklamış ve onların yerine yeniden kullanılabilir cam şişeleri getirmiştir. Danimarka’da şişelerin yaklaşık % 100’ü iade edilmekte ve yeniden kullanılmaktadır (European Institute of Business Administration, Mayıs 1998). Hoşçakalın…