Merhabalar sevgili okurlar. İlkbahar mevsimine girdiğimiz şu günlerde bireysel ya da çeşitli etkinlikler bünyesinde yapılan fidan dikimleri şüphesiz çevremiz açısından en önemli ve yararlı faaliyetlerin başında gelmektedir. Peki fidan nedir, ne zaman ve nasıl dikilmelidir?
Fidan dikim zamanı, kışın yaprağını döken meyve türlerinde, yaprak dökümünden itibaren başlar ve erken ilkbahara kadar sürer. Kış ayları çok sert geçmeyen yerlerde sonbahar dikimi daha yararlıdır. Kışın yaprağını dökmeyen (her zaman yeşil) meyve türleri de kışları ılık geçen yerlerde sonbaharda dikilmelidir. Bu meyvelerin fidanları torbada yetiştirilmişse dikim zamanı geç ilkbahara kadar sürebilir.
Fidan, yeni bir yaşamın başlangıcında genç bir bitkisel canlıdır. Uygun bir teknikle dikilerek, yaşamını sağlıklı bir şekilde uzun yıllar sürdürmesi sağlanmalıdır. Bunun için öncelikle dikilecek bahçe yerine uygun tür ve çeşit seçilmeli, bu tür ve çeşidin adını taşıdığına emin olunan fidan alınmalı, bu fidan ayrıca sağlıklı, kaliteli ve özellikle bol saçak köklü olmalıdır. Bütün bunlar için fidanın güvenilir bir yerden alınması zorunludur. Ayrıca, fidan dikilecek bahçeden toprak örneği alınarak analiz ettirilmeli, böylece dikim sırasında kullanılacak gübrenin cins ve miktarı belirlenmelidir.
Meyve fidanlarında, fidanının dikiminden önce uygun dikim aralıkları ile uygun çukur derinliği ve genişliğine karar verilmelidir. Bu ölçüler türlere göre (hatta yer, yöney, iklim, toprak yapısı, dikim amaçları gibi çok çeşitli faktörlere göre) değişmektedir ve fidan alınan yerden bu konularda bilgi alınmalıdır. Genel olarak dikim aralıkları 2-3 metre ile 7-8 metre civarındadır. Dikim çukurları da 30-70 cm. derinlik ve genişlikte olmalıdır.
Fidan dikilecek alanın dikime hazırlanmasına, fidan dikiminden önce, sonbahar-kış ayları çok yağışlı geçen yerlerde yaz aylarında başlanır. İlk önce söz konusu alan taş, eski ağaç kalıntıları ve çeşitli yabancı maddelerden temizlenir. Daha önce bir ürün ekiliyse, bunun artıkları traktörle sürüm yapılarak toprağa karıştırılır. Nitekim bunlar toprağa humus kazandıracaktır. Çeşitli ölçüm teknikleriyle, düzgün sıralar oluşturulacak şekilde ve belirlenen dikim aralıklarına göre fidan yerleri işaretlenir. Çukur açıldığında, belirlenen fidan yerinin kaybolmaması için “dikim tahtası” ile “üçleme” yapılır. Fidan çukurları, traktörün arkasına takılan burgu aletiyle veya bel küreğiyle, daha önce belirlenen derinlik ve genişlikte açılır. Çukurlar 40 cm. den daha derin açılacaksa bu seviyeden sonraki alt toprak ayrı bir yere konulur ve dikimde kullanılmaz. Açılan çukurun tabanına toprak analiziyle önerilen fosforlu ve potasyumlu gübreler konularak hafifçe karıştırılır. Daha sonra yine önerilen miktarda çiftlik gübresiyle, çukurdan çıkan üst toprak karıştırılarak, çukur bu karışımla doldurulur ve dikime kadar bu şekilde bekletilir. Eğer fidan hemen dikilecekse bu doldurma işlemine gerek yoktur. Yazının devamında haftaya görüşmek üzere, hoşçakalın…