Merhabalar sevgili okurlar. Fidanların dikilmesinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bunların başlıcaları; fidanların sökümünden itibaren muhafaza, nakliye ve bahçede dikime kadar beklenen sürelerde, kökleri daima nemli kalmalı, kurumamaları sağlanmalıdır. Bunun için en iyi yöntem fidanların kök bölgelerinin toprağa gömülmesi ve bolca sulanmasıdır. Hendekleme denilen bu işlemde fidanlar 45 derecelik bir açıyla, toprağa eğimli olarak gömülmelidir. Dik olarak gömülen fidanlarda üstten kökler hava alarak kuruyabilir veya don zararına uğrayabilir. Torbada yetiştirilen fidanları ise sadece zaman zaman sulamak yeterlidir.
   Dikim günü mümkün olduğu kadar rüzgârsız ve bulutlu olmalıdır. Bu durum, dikim sırasında fidan köklerindeki su kaybını en aza indirecektir. Dikilecek fidan, topraktan çıkarılarak kökleri 5-10 cm uzunlukta kalacak şekilde kesilmeli, gövde kısmında kurumuş veya kırılmış yan dallar varsa bunlar da sağlam kısıma kadar kesilmelidir. Çok uzun yan dalların uçları alınmalıdır. Fidanların dikim derinliği, genel olarak fidanlıktaki dikim seviyesinde veya birkaç cm. daha derinlikte olacak şekilde ayarlanmalıdır. Aşılı fidanlarda aşı yerinin toprak üzerinde kalması ayrıca genel bir kuraldır. Çelikle çoğaltılmış fidanlarda ise çelik gövdesinin tamamı toprak içinde kalmalıdır.
   Dikimi genellikle 2 kişi yapmaktadır. Birisi fidanı dikim tahtasını kullanarak yerini ve derinliğini belirleyerek dik olarak tutmalı, diğeri ise önce fidanın dikim derinliğine göre çukurdan toprak alarak veya ilave ederek çukuru dikime hazırlamalı ve tabana ayağı ile bastırarak toprağı sıkıştırmalıdır. Fidan çukura konulduktan sonra etrafını toprakla doldurup ayağı ile de fidan çevresindeki toprağı sıkıştırmalıdır. Fidan çevresinin toprakla doldurulması sırasında, fidanı tutan kişi kökleri çukur tabanına bastırmamalı, köklerin uç kısımları yukarı doğru kıvrılmamalıdır. Dikimden sonra fidan çevresinde bir kova suyun etrafa taşmayacak şekilde verilebilmesi için küçük bir havuz yapılmalı ve mutlaka sulama yapılmalıdır. Can suyu denilen bu uygulama toprak ıslak olsa da mutlaka uygulanmalı ve fidan kökleri ile toprak parçacıkları arasında hava boşluklarının kalmaması böylece sağlanmalıdır.
   Torbada yetiştirilmiş fidanlara gelince, bu fidanlar topraklı dikilmelidir. Keskin bir aletle torba kenarından kesilmeli ve topraklı fidan çıkarılmalıdır. Yan kısımları parmaklarla aşağı doğru taranarak, içe doğru kıvrılmış kök uçları aşağı doğru yönlendirilmelidir. Alt kısmından 5-10 cm lik toprak dökülerek yana kıvrılmış ana kök ucu kesilmeli, fazla uzun saçak köklerin uçları kesilerek kısaltılmalı ve bu şekilde dikim çukuruna oturtulmalıdır. Bundan sonraki işlemler daha önce belirtildiği gibidir.
   Fidanın dikimi ve can suyu verilmesinden sonra iki işlem daha yapılır. Bunlar, destek sistemi (herekleme) ve dikim budamasıdır. Yeni dikilen fidan, henüz kök sistemini tam olarak oluşturamadığından rüzgârla eğilebilir. Bunun için çeşitli malzemelerin herek olarak kullanıldığı destekleme işlemi yapılmalıdır. İki herek çapraz durumda toprağa sokularak fidana yaklaştırılır ve sekiz rakamına benzer bir şekilde fidan hereklere bağlanır. Bağlar, fidan büyüdüğünde, gövdeyi boğmamalıdır. Son olarak dikilen fidanın tepesi kesilmelidir. Kesim yüksekliği meyve türüne ve iklim koşullarına göre 50-60 cm den 70-80 cm ye kadar değişebilir. Soğuk yerlerde daha yüksek boy verilmelidir. Kesim yerine en yakın olan alttaki gözlerden ilerde ana dallar çıkarak fidanı taçlandıracaktır.
   Tüm bu işlemlerden sonra geriye dönüp ne yaptığınıza baktığınızda, fidan dikimini tamamlayarak aslında bir canlıyı yeni bir yaşama başlattınız. Bu güzel eylemin başarılı olması, fidanın size ve çocuklarınıza uzun yıllar hizmet etmesi için bahçe yerinin, meyve tür ve çeşidinin doğru seçilmesi; fidanın sağlıklı, kaliteli ve güvenilir yerden alınmış olması çok çok önemlidir. Bol fidanlı günler dileğiyle, hoşçakalın…