Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son nüfus verilerine göre Türkiye de en fazla nüfusa sahip iller arasında 14. sırada yer alan Manisa nın büyük şehir olması için çalışmaların başladığını gazetelerden okumaktayız.
Manisa’nın Büyükşehir olması durumunda Soma’ya kazanım olarak ne artısı veya ne eksisi olur, bu konuyu Manisa siyasilerinin beyanatlarını da aktararak eski bir belediyeci olarak irdelemeye çalışacağım.
Bundan 6-7 ay önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın Denizli deki toplu açılışları sırasında kente müjde vermesi Manisalıları da harekete geçirdi. Manisa hedefini Denizli ile birlikte Büyükşehir belediyesi olmak olarak belirledi. Avrupa nın yatırım kentleri arasına giren Manisa nın büyük şehir olması için Ankara da düğmeye basıldı.
AKP Manisa İl Başkanı Murat Baybatur, “Manisa yı yeniden inşaa etmek için kolları sıvadık. Başbakanımızın verdiği talimat doğrultusunda büyük şehir olmak için partimizin meclis üyelerinin bu yönde çalışmaları yapması için toplandık. Manisa geleceğe ve büyük şehir olmaya hazır hale getireceğiz. Manisa her geçen gün gelişmekte ve büyümektedir. Manisa nın yalnızca kent olarak değil sanayisi, tarımı ve sosyal yapısıyla gelişime açıktır, ilçeleriyle ve beldeleriyle gelişmenin tamamlanması için büyük şehire ihtiyaç olduğu geri plana atılamaz. Büyük şehir olma, Manisa için çok önemli olduğunu kadar kentin gelişmesi ve büyümesi yönünde ivme kazandıracak bir projedir. Başbakanımız bu yönde çalışmaları yaptırması ve büyük şehir olma sözünü bunun için verdi. Sanayisi, tarımı, stratejik konumu, tarihsel yapısının yanı sıra büyük ilçeleriyle Manisa bir bütün olarak gelişimini tamamlayacak ve dünyanın sayılı kentleri arasında yerini alacak. Biz Başbakanımızın verdiği söz doğrultusunda belediye meclis üyelerimizle büyük şehir olma yönünde çalışmaları masaya yatırdık. Üniversitemiz ve şehrin kanaat önderleri sivil toplum örgütleriyle görüşmeler ve toplantılar yapacağız. Manisa Büyük Şehir Belediyesi için yapılacak çalışmaların tasarısını hazırlıyoruz. Manisa ya yakın beldeler bu projenin içinde yer alacak. Kapsamlı bir çalışma ile Manisa yı büyük şehre hazırlıyoruz. Ağabeyimiz ve büyüğümüz Bülent Arınç bu konuda bize büyük destek veriyor. Genel Başkan Yardımcımız Hüseyin Tanrıverdi ve Manisa milletvekillerimiz de büyük şehir olma yönünde çalışmaları yakından takip ediyorlar. Manisa yı yalnız büyük şehir yapmakla kalmayacağız. Manisa nı dünyada marka kent haline getirmek için çalışmalarımızda devam ediyor. Gece gündüz mefhumu tanımadan Manisa ya geleceğe doğru taşımak için gayret ediyoruz. Manisalılar şunu iyi bilmeli ki Manisa yı dünyanın en güzel şehirleri arasında yer alması için bütün gücümüzle çalışıyoruz.” dedi.
Bunun yanı sıra; Kentin büyük şehir olmasını kendilerinin de istediğini söyleyen ve Manisa nın böylece İzmir in gölgesinden kurtulacağını ifade eden Manisa nın MHP li Belediye Başkan Cengiz Ergün "Ancak, bu tarz şeylerin şimdi gündeme gelmesi biraz manidar" dedi. CHP İl Başkanı Turgay Koç ise yapılan açıklamanın tamamen "seçmeni kandırmaya" yönelik olduğunu savundu. Koç, "9 yıldır akıllarında yoktu da şimdi mi geldi akıllarına. Zaten 12 Haziran dan sonra iktidar değişikliği olacak. Biz bunu kendi iktidarımızda değerlendireceğiz. Ayrıca Manisa nın büyük şehir olması bizi her zaman için sevindirir" demektedir.
Diğer yandan İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü nün 10 Temmuz 2004 tarihinde yayımlanan 5216 Sayılı Kanun un 4. maddesine göre büyük şehir olma kriterleri şöyle: "Belediye sınırları ve bu sınırlara en fazla 10 bin metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750 binden fazla olan il merkez belediyeleri, fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak, kanunla büyük şehir belediyesine dönüştürülebilir." denmektedir.
Ancak bu kriterin nüfusu 1 milyonu geçen şehirlerin büyük şehir belediyesi olması yönünde çalışmaların yapıldığını da duymaktayız.
Bu konuyla ilgili Ankara’da da düğmeye basılması ile ilgili ve ilk olarak Turgutlu Belediye Başkanı Serhat Orhan: “ Müstakil bir belediyeden merkeze bağlı bir belediye olcağız. Bunun avantajları kadar dezavantajları da var. Ben müstakil bir belediye olmayı tercih ederim. Turgutlu gibi büyük ilçelerin gelirleri umarım düşmez” şeklinde beyanat vererek ilk karşı çıkan siyasi olmuştur..
Siyasileri bu konuda ki görüşlerinden sonra şimdi bu konunun Soma açısından değerlendirilmesine bakalım.
Büyük şehir belediyesinin gelirleri ile ilgili kanunun 23. maddesinde ana kasanın büyük şehir belediyesi olarak gösterilmektedir. Kısacası büyük şehir belediyesinin altında ki tüm belediyelerde toplanan vergi ve gelirler ana belediyeye akacaktır.
Bu maddeye dayanarak burada düşündürücü noktalar vardır.
1. Soma Belediyesi su tahsilâtı yönünden (Tahakkuk/ tahsilât oranı % 95) bırakın Manisa belediyeleri içerisinde Türkiye’de sayılı belediyelerinden bir tanesidir. Tahakkuk/ Tahsilât oranı % 50 nin altında olan Manisa’nın diğer belediyelerine göre Soma Belediyesi gereken payı alacak mıdır?
2. Büyük zahmetler sonucu belediyemize kazandırılan maden payı büyük şehir belediye kasasına girecektir. Buna karşılık Soma Belediyesi her yıl aldığı gibi bu maden payını tamamıyla alacak mıdır?
3. İlçemize bağlı dört belde belediyesi olmasına karşın Manisa’nın büyük şehir olması durumunda bu belediyelikler ortadan kalkacaktır.
Özellikle AKP iktidarının batıda büyük şehir yapma planları içerisinde Denizli başta olmak üzere Manisa, Balıkesir, Aydın ve Muğla gelmektedir. Büyük şehir belediye seçimlerinde il genelinde seçmenin bütününün oy kullanacağı düşünülürse AKP’nin bu konuyu gerçekleştirip bu belediyeleri alma hesapları yapma peşinde olduğu kanısındayım.
Durumu Manisa ve Soma bazına indirdiğimizde AKP Manisa İl Başkanı ile AKP Manisa Milletvekilleri Manisa’nın büyük şehir olmasını isterken; Manisa’nın büyük ilçelerinden Turgutlu ve Akhisar’ın AKP’li belediye başkanları ilçe belediyelerinin Manisa büyük şehir belediyesine bağlanmalarına külliyen karşıdırlar. Bu önemli bir soru işaretidir.
Soma’nın iktidar yani AKP’li yerel yöneticileri bu konuyu iyice irdelemeden, Soma’ya getirisi veya götürüsü nedir diye sivil toplum örgütleriyle görüşüp ortaklaşa bir karar almadan aceleyle kabul etmeleri yanlış olacağı kanaatindeyim.
Bir eski belediyeci olarak bana göre; Soma Belediyesi’nin Manisa Büyük Şehir Belediyesi’ne bağlanması halinde zaten Soma’da toplanan vergilerin hizmet olarak Soma’ya dönmesi yüzdelik oranda az olması ile birlikte hizmet açısından sıkıntılı yıllar yaşanacaktır. Benden söylemesi!
Bir daha ki haftada başka bir konuda aynı köşede buluşmak üzere saygı ve sevgilerimi sunuyor. Sağlıcakla kalın diyorum.