Sevgili somalılar İnsanoğlunun ?top? ile oynamaya başlamasının tarihi çok eskilere dayanıyor. Mısır da mezarlardaki duvar resimlerinde ayakla top oynayan insan figürlerine rastlanmıştır. Hatta bu zamandan kalma, 7.5 cm çapında deri veya ketenden yapılmış toplar 2500 yıl önceden günümüze kadar ulaşmıştır ve kimi müzelerde sergilenmektedir.
Homeros da ?Odiesa?da top oyunlarından bahseder. M.Ö 2500 yıllarında da Çin de yere dikilmiş iki mızrak arasından bir topu tekmelemek suretiyle geçirmeye çalışarak talim yapıldığı bilinmektedir
Orta Asya Türklerinin de kız ve erkeklerden kurulu karma takımlarla, topa elle dokunmadan, sadece ayak ve kafa ile vurularak rakip kaleden içeri atmaya çalışarak bir oyun oynadıkları kaynaklarda yer alıyor. İçlerinde Kaşgarlı Mahmut un da bulunduğu pek çok tarihçinin kitaplarında da Türklerin oynadığı ?Tepük? isimli bir oyundan bahsedilir. Bu oyunun söylenen kuralları günümüz futbolununkilere oldukça benzer. Elle oynamak yasaktır, Faullü hareketler tespit edilmiştir, top oyun alanının dışına çıkamaz?
Futbol tarih boyunca hemen hemen bütün medeniyetlerde benzer biçimlerde boy gösterdikten sonra bugünkü haline en yakın seklini 17. yüzyılda İngiltere de almıştır. Daha sonraki gelişimi ise şöyle gösterilebilir:
1841 - Futbol topunun tam bir küre biçiminde olmasının kabulü.
1848 - ?Cambridge kuralları? adi altında futbol kuralları toplanmış ve bu kurallarla ilk futbol maçı Cambridge de öğrenciler arasında ilk futbol maçının oynanması.
1855 - Bir İngiliz takımının ilk kez yurt dışına çıkarak futbol oynaması ve böylece Almanya da futbolun temelini atması.
1857 - İngiltere de ilk futbol kulübü Sheffield Club in kurulması.
1863 - İngiltere Futbol Federasyonunun ve böylece modern futbolun doğuşu.
1870 - Portekiz de oturan İngilizlerin burada futbolu yaymaya başlamaları.
1871 - ?Kral Kupası? veya ?İngiltere Federasyon Kupası? nın başlaması.
1872 - ?İngiltere-İskoçya? , ilk milli maç.
1875 - Kalelere üst direk konulması ve topa kafayla vurulmasına izin verilmesi.
1876 - Korner kuralının kabulü.
1879 - Glascow dan Darwen e para teklifiyle futbolcu getirilerek profesyonellik yolunun açılması.
1882 - Futbol kurallarında değişiklik yapmaya yetkili ?International Board?un kurulması.
1885 - Profesyonelliğin İngiltere de resmen kabulü.
1886 - Ofsayt kuralının kabulü.
1889 - Danimarka ve Hollanda da futbol federasyonlarının kurulması.
1890 - Futbol maçlarında tam yetkinin hakemlere verilmesi.
1891 - Penaltının kabulü.
1893 - Amerika da ilk futbol federasyonunun Arjantin de kurulması.
1895 - İngiltere de bayanların ilk futbol maçını oynaması.
1899 - Sürenin 90 dakika, ölçülerin 118.4 x 91.4 olarak belirlenmesi.
1901 - Sheffield United - Tottenham Hotspur federasyon kupası finalini
110.802 kişinin izlemesi.
1902 - İngiltere dışında oynanan ilk milli maçta Avusturya nın Macaristan ı 5-0 yenisi.
1903 - Averajın kabulü.
1904 - Belçika, Fransa, Danimarka, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre nin FIFA yı kurması.
1906 - Kıtalar arası ilk milli maçta Güney Afrika nın Brezilya yı Brezilya da 5-0 yenmesi.
1907 - Kendi sahasında bulunan bir futbolcunun ofsayt sayılmamasının kabulü.
1908 - Londra Olimpiyat Oyunları nda futbolun ilk kez olimpiyat oyunlarında yer alması.
FUTBOLUN TÜRKİYE YE GELİŞİ
Modern futbolun İngiltere den çıkarak yayılması sırasında Osmanlı İmparatorluğu nun belli başlı ticaret limanlarındaki kentlere yerleşen İngilizler futbolu ülkemize sokan kişiler olmuşlardır. İstanbul, İzmir, Selanik futbolun oynandığı ilk 3 şehir olmuştur. Buralarda İngilizler futbol oynarken Rumlar da onlara katılmışlar ve hem futbol oynayanlar hem de takımlar önemli sayıda artmıştır. Osmanlı topraklarında ilk futbol maçının 1875 te Selanik te oynandığı bilinmektedir. 1877 yılında ise İzmir in Bornova çayırlarında futbol maçları yapılmıştır. Ancak, bu sıralarda Müslüman gençlerin futbol oynamaları hoş karşılanmayacağı için Türklerin futbol oynamaları için biraz daha süre geçmesi gerekmiştir. İzmir de ilk futbol kulübü 1894 yılında İngilizler tarafından kurulmuş ve adı ?Football Club Smyrna?olmuştur. İstanbul da futbol oynanmaya başlanması ise ancak 1895 yılında Kadıköy ve Moda da olmuştur. İzmir den İstanbul a göçen İngilizler burada futbol oynamışlardır. Buradaki Rumlar da futbola merak salmışlardır ve futbol İstanbul da çok büyük bir hızla yayılmıştır. 1897, 1898, 1899, 1904 yıllarında İzmir karması ve İstanbul karması 4 maç oynamışlar ve bunların tümünü İzmir karması kazanmıştır. 1906 yılında Atina da düzenlenen ?Ara Olimpiyat?ta İzmir karması ve Selanik Karması yer almıştır. İzmir karması bu turnuvada 2., Selanik karması da 3. olmuştur. İzmir karması İngilizlerden, Selanik karması ise Rumlardan oluşuyordu.Başka konularda buluşmak dileğiyle sağlıklı ve sevgiyle kalın.
Bu yazı 655 kere okundu.
|
Gazetemizle Canlı Görüş
M.Ali GÖKDENİZ
