Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği tıbbi tanılamayı gerektiren ve ilaç tedavisi ile sağaltımı gerçekleştirilebilecek bir durumdur. Ancak tedavi süreci devam ederken çocuk eğer okul çağındaysa normal olarak eğitimi de devam ediyor olacaktır. Bu durum zihinsel gelişim ile doğrudan ilişkili olmadığı için Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği olan çocukların herhangi bir düzeyde zihinsel engelli olmaları da gerekmiyor. Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği tıbbi bir kavram olduğu için eğitimle değil tedaviyle giderilebilecektir. Dolayısıyla bu çocukların eğitimlerini sürdürebilecekleri bir özel eğitim kurumu ya da sınıfı yoktur. Doğal olarak normal sınıf ortamında eğitimlerini sürdürmeleri gerekmektedir. Ancak bu çocukların özel durumlarından kaynaklanan bir takım olumsuzluklar onların normal eğitim ortamına uyumlarını da güçleştirebilmektedir. Sınıf öğretmeni ya da ders öğretmeni aşağıda sıralayacağımız önlemleri alarak çocuğun ve onun yakın çevresinin bu özel durumdan olumsuz etkilenmesini en aza indirgeyebilir.
1.Öğrencinizi duvar tarafında olacak şekilde ön sıraya oturtun. Bu durum öğrencinin daha az kişinin dikkatini dağıtabileceği ve sizin kendisini en iyi şekilde kontrol edebileceğiniz konum olacaktır.
2.Öğrencinin sınıf içinde yakınında oturan öğrencilerin, öğrenciye uygun model olabilecek kişiler olmasına dikkat edin. Çünkü her çocuk gibi bu çocuklar da öncelikle yakın çevresindekilerin olumlu ya da olumsuz davranışlarından etkileneceklerdir.
3.Daha önce işlenen konuları sık sık tekrar edin. Tekrar bu öğrencilerde öğrenmeyi daha kalıcı hale getirecek ve sürekli aynı konulara dikkatinin çekilmesi dikkat dağınıklığının getirdiği olumsuzluğu en aza indirecektir.
4.El yazısını geliştirici çalışmalar yapın.
5.Öğrencinin tutuğu ders notlarını kendi notlarınızdan ya da arkadaşının defterinden kontrol etmesine imkân tanıyın, gerekirse dersi ses kayıt cihazı ile kaydetmesine fırsat verin.
6.Ödevlerini hazırlarken bilgisayar ve internet kullanmasına izin verin.
7.Öğrencinin sınıf içinde belli zamanlarda hareket etmesini sağlayacak görevler verin.
(Örnek: kalem açma, tahtayı silme) Sınıf dışına çıkılması gereken bir görevlendirme söz konusu olduğunda da bu öğrencinin seçilmesinde yarar vardır.
8.Sınıf ortamında öğrencin dikkatini dağıtacak olan materyalleri sınıfın arka tarafına alın.
9.Sınıf içinde bireysel, grup çalışması ve bireysel ödüllendirmeler için köşeler oluşturun.
10.Yazı yazma problemi olan veya testte başarısız olan öğrencileri sözlü sınav ile değerlendirin.
11.Metni okuma ile ilgili stratejiler geliştirin. (Örnek: metni okurken önemli bölümlerini renkli kalemle işaretleme)
12.Sınıf kurallarını belirleyin, bu kuralları tek tek öğretin ve kuralların yazılı/görsel olarak yer aldığı bir pano hazırlayın.
13.Öğrencinin dürtüselliğini önlemek amacıyla 3D (Dur, Düşün, Davran) tekniğini kullanmasını sağlayın.
14.Okul ve aile iş birliğinin sağlamak ve öğrencin düzenli izlenmesi amacıyla günlük ve haftalık davranış bildirim kartları hazırlayın.
15.Sınava hazırlanma becerileri öğretin. (işlenen konuların sınav öncesi özetini yapma ve öncelikli konuları belirleme)
16.Ders sırasında öğrencinin dikkatinin artması için sözel uyaranlar verin ya da fiziksel etkinlikler planlayın.
17.Verdiğiniz yönergenin öğrenci tarafından anlaşılıp anlamadığı belirlemek için gerekirse yönergeyi tekrar etmesini isteyin.
18.Öğrencinin dağınıklığını önlemek amacıyla bölümlere ayrılmış tek ödev defteri kullanmasını sağlayın.
19.devleri daha kolay yapılabilir parçalara ayırın her bir parçayı tamamladığında ödüllendirin,
20.Sizin yardımınıza ihtiyacı olduğunda bunu belirten bir işaret seçin. (Örnek: beyaz bir kâğıdı havaya kaldırması, elini havaya kaldırması vb.)
21.Öğrencinin ödevlerini yapıp yapmadığını her gün kontrol edin ve geri bildirimler verin.
22.Akranlarının sosyal kabulünü sağlamak amacıyla öğrencinize özel sorumluluklar verin.
23.Teneffüslerde öğrencinin birlikte oynayıp dolaşabileceği arkadaşlar görevlendirin.
24.Sınıf içi etkinlikleri öğrencinin başarabileceği şekilde düzenleyin.
25.Öğrencinin grup çalışmalarına katılımını destekleyin.
26. Öğrencin uygun olmayan davranışını önlemek için yapmakta olduğu davranış yerine istenilen davranışa yönelik yönerge verin. (Örnek: Sürekli kalem çeviren öğrencinize kalemi çevirme demek yerine “Defterini aç.“ denmesi gibi.)
27.Sınıf içinde öğrencinizin hareketliliğini kontrol altına tutmaya yönelik belli aralıklarla tüm sınıfın katılacağı gevşeme ve esneme egzersizleri yapın.
28.Sınavlarda dikkatinin dağılmaması için daha kısa sorulu ve cevaplı sorular sorun.
Bütün bu sıraladığımız önlemleri almak bazen öğretmen için külfet de olabilir. Ama biz eğitimcilerin görevi insanı kazandırmaktır. Hiperaktivite bozukluğu ve dikkat eksikliği olan bir öğrenci için bu önlemleri almak onu kazanmak demektir. Onu kazanma çalışmasının kimleri kazançlı hale getireceğine bakalım şimdi.
Sınıfında bulunan diğer öğrencilerin dikkatinin dağıtılmayacağı dersinin bölünmeyeceği, dolayısıyla rahat ders işleyebileceği için öğretmen kazançlı hale gelecektir.
Arkadaşları tarafından dikkatlerinin dağıtılması olayı en aza indirgeneceği, öğrenme haklarının ellerinden alınmayacağı için sınıftaki diğer öğrenciler kazançlı hale geleceklerdir.
Okul içinde sorun olan bir öğrenciyle ve o öğrencinin çevreyle etkileşiminden kaynaklanan sorunlarla tüm mesailerini harcama zorunda kalmayacak olan okul idaresi kazançlı hale gelecektir.
Çocukları Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği olan bir öğrenci tarafından dikkatlerinin dağıtılması yoluyla rahatsız edilmeyeceği yani derse katılımları dolaylı da olsa engellenmeyeceği için sınıftaki diğer öğrencilerin velileri kazançlı hale geleceklerdir.
Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği olan öğrenci kendisine sunulan eğitim fırsatından daha iyi yararlanabileceği için kazançlı hale gelecektir.
Çocuklarının daha iyi eğitilerek onun geleceğe hazırlanma fırsatı yakalayabileceği için Hiperaktivite Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği olan öğrencinin ailesi kazançlı hale gelecektir.
Uyum sorunu yaşayan bir bireyle uğraşma durumunda kalmayacağı için topyekûn toplum kazançlı hale gelecektir.
Bu kadar geniş kapsamlı bir kazanım varsa çocuğun sağaltımı adına bahsedilen bu önlemler paketini uygulamada yağılacak olan fedakârlığa değeceği kanaatindeyim.